Το Βιβλίο της Ουράντια

<< Εγγραφο 83 | Μέρη | Περιεχόμενο | Εγγραφο 85 >>

Εγγραφο 84

# ΓΑΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΖΩΗ

84:0.1 (931.1) Η ΥΛΙΚΗ αναγκαιότητα θεμελίωσε το γάμο, η σεξουαλική πείνα τον καλλώπισε, η θρησκεία του προσέδωσε ιερότητα και τον εξύψωσε, η πολιτεία τον απαίτησε και τον ρύθμισε, ενώ σε μεταγενέστερους χρόνους η αγάπη που αναπτύσσεται αρχίζει να δικαιώνει και να μεγαλύνει το γάμο, ως πρόγονο και δημιουργό του πλέον χρήσιμου και ευγενικού θεσμού του πολιτισμού, της οικογένειας. Και η δημιουργία της οικογένειας πρέπει να είναι το κέντρο και η ουσία κάθε εκπαιδευτικής προσπάθειας.

84:0.2 (931.2) Η συνεύρεση είναι καθαρά πράξη αυτο-διαιώνισης, συνδεδεμένης με ποικίλους βαθμούς αυτοπραγμάτωσης. Ο γάμος, η δημιουργία της οικογένειας, είναι εν πολλοίς θέμα αυτοσυντήρησης και συνεπάγεται την εξέλιξη της κοινωνίας. Η κοινωνία αυτή καθ’ εαυτή αποτελεί την αθροιστική δομή των οικογενειακών μονάδων. Τα άτομα είναι εντελώς προσωρινά, ως πλανητικοί παράγοντες – μόνον οι οικογένειες αποτελούν διαρκείς συνιστώσες στην κοινωνική εξέλιξη. Η οικογένεια είναι ο δίαυλος δια του οποίου το ποτάμι της κουλτούρας και της γνώσης κυλά από τη μία γενιά στην άλλη.

84:0.3 (931.3) Η οικογένεια αποτελεί, βασικά, κοινωνιολογικό θεσμό. Ο γάμος εξελίχθηκε δια της συνεργασίας για την αυτοσυντήρηση και του συνεταιρισμού για την αυτο-διαιώνιση, με το στοιχείο της αυτοπραγμάτωσης να είναι εν πολλοίς συμπτωματικό. Παρά ταύτα, η οικογένεια πραγματικά περικλείει και τις τρεις βασικές λειτουργίες της ανθρώπινης υπόστασης, ενώ η εξάπλωση της ζωής την καθιστά βασικό ανθρώπινο θεσμό και ο έρωτας την ξεχωρίζει από όλες τις άλλες κοινωνικές δραστηριότητες.

## 1. ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΟΓΟΝΩΝ ΖΕΥΓΑΡΙΩΝ

84:1.1 (931.4) Ο γάμος δεν βασίσθηκε στις σεξουαλικές σχέσεις. Αυτές ήσαν δευτερεύουσες. Ο γάμος δεν χρειαζόταν στον πρωτόγονο άνθρωπο, που ικανοποιούσε τις σεξουαλικές του επιθυμίες ελεύθερα, χωρίς να φορτώνεται με τις ευθύνες της συζύγου, των παιδιών και του σπιτιού.

84:1.2 (931.5) Η γυναίκα, εξ αιτίας της φυσικής και συναισθηματικής προσκόλλησής της στα παιδιά της, εξαρτάται από τη συνεργασία με τον άνδρα και τούτο την ωθεί στο προστατευμένο καταφύγιο του γάμου. Ωστόσο, καμία βιολογική παρόρμηση δεν οδηγούσε τον άνδρα στο γάμο – πολύ λιγότερο να τον κρατήσει παντρεμένο. Δεν ήταν η αγάπη που έκανε ελκυστικό το γάμο για τον άνδρα, αλλά η πείνα για τροφή, η οποία αρχικά προσέλκυσε τον άγριο στη γυναίκα και το πρωτόγονο καταφύγιο που μοιραζόταν με τα παιδιά της.

84:1.3 (931.6) Ο γάμος δεν ήταν καν προϊόν της συνειδητοποίησης των υποχρεώσεων των σεξουαλικών σχέσεων. Ο πρωτόγονος άνθρωπος δεν έβλεπε καμία σχέση μεταξύ της ερωτικής ικανοποίησης και της επακόλουθης γέννησης των παιδιών. Κάποτε όλος ο κόσμος πίστευε ότι μια παρθένα μπορούσε να μείνει έγκυος. Ο άγριος άνθρωπος, από νωρίς, είχε την άποψη ότι τα παιδιά δημιουργούνταν στη χώρα των πνευμάτων. Πίστευαν ότι η εγκυμοσύνη ήταν το αποτέλεσμα της κατάληψης της γυναίκας από κάποιο πνεύμα, από ένα εξελισσόμενο στοιχειό. Πίστευαν, επίσης, ότι η διατροφή και το κακό μάτι ήταν σε θέση να προκαλέσουν εγκυμοσύνη σε μία παρθένα, ή ανύπαντρη γυναίκα, ενώ οι μεταγενέστερες πεποιθήσεις συνέδεαν την απαρχή της ζωής με την αναπνοή και το φως του ήλιου.

84:1.4 (932.1) Πολλοί πρώιμοι λαοί συνέδεαν τα πνεύματα με τη θάλασσα. Για το λόγο αυτό, οι παρθένες ήσαν πολύ περιορισμένες όσον αφορούσε στην επαφή τους με τη θάλασσα. Οι νεαρές γυναίκες φοβούνταν πολύ περισσότερο να πλυθούν στη θάλασσα με τη φουσκονεριά, από το να έχουν σεξουαλικές σχέσεις. Τα παραμορφωμένα, ή πρόωρα μωρά θεωρούνταν μικρά ζώων, που μπήκαν στο σώμα της γυναίκας ως αποτέλεσμα απροσεξίας στο μπάνιο, ή δραστηριότητας των κακόβουλων πνευμάτων. Οι άγριοι, φυσικά, δεν δίσταζαν καθόλου να πνίγουν τους απογόνους αυτούς μόλις γεννιούνταν.

84:1.5 (932.2) Το πρώτο βήμα προς τη διαφώτιση έγινε με την πεποίθηση ότι οι σεξουαλικές σχέσεις άνοιξαν το δρόμο στο πνεύμα της εγκυμοσύνης να μπει στο σώμα της γυναίκας. Ο άνθρωπος έχει από τότε ανακαλύψει ότι ο πατέρας και η μητέρα συνεισφέρουν εξ ίσου τους παράγοντες ζώσας κληρονομιάς, που δημιουργούν τους απογόνους. Αλλά ακόμη και στον εικοστό αιώνα πολλοί γονείς προσπαθούν ακόμη να κρατήσουν τα παιδιά τους λίγο-πολύ σε άγνοια ως προς την προέλευση της ανθρώπινης ζωής.

84:1.6 (932.3) Μια απλής μορφής οικογένεια διασφαλιζόταν από το γεγονός ότι η αναπαραγωγική λειτουργία συνεπάγεται τη σχέση μητέρας-παιδιού. Η μητρική αγάπη είναι ενστικτώδης, δεν ξεκίνησε ως έθιμο, όπως ο γάμος. Σε όλα τα θηλαστικά η μητρική αγάπη είναι το σύμφυτο δώρο των συνοδών διανοητικών πνευμάτων του τοπικού σύμπαντος, ενώ σε δύναμη και αφοσίωση είναι πάντα ευθέως ανάλογη με τη διάρκεια της αδύναμης, νηπιακής ηλικίας του είδους.

84:1.7 (932.4) Η σχέση μητέρας και παιδιού είναι φυσική, δυνατή και ενστικτώδης, μια σχέση που για τους λόγους αυτούς ανάγκαζε τις πρωτόγονες γυναίκες να υποτάσσονται σε πολλές περίεργες συνθήκες και να ανέχονται ανείπωτες δυσκολίες. Αυτή η επιτακτική μητρική αγάπη είναι το αποδυναμωτικό συναίσθημα που ανέκαθεν έβαζε τη γυναίκα σε μια τόσο τρομερά μειονεκτική θέση, σε όλους τους αγώνες της με τον άνδρα. Παρά ταύτα, το μητρικό ένστικτο στο ανθρώπινο είδος δεν είναι αξεπέραστο. Μπορεί να υπερκερασθεί από τη φιλοδοξία, τον εγωισμό και τις θρησκευτικές πεποιθήσεις.

84:1.8 (932.5) Ενώ η σχέση μητέρας-παιδιού δεν αποτελεί ούτε γάμο ούτε σπιτικό, υπήρξε ο πυρήνας από τον οποίο δημιουργήθηκαν και ο γάμος και η οικογένεια. Η μεγάλη πρόοδος στην εξέλιξη της συμβίωσης επήλθε όταν αυτές οι προσωρινές σχέσεις άρχισαν να διαρκούν αρκετά, ώστε να ανατραφούν τα παιδιά που γεννήθηκαν και αυτή ήταν η δημιουργία της οικογένειας.

84:1.9 (932.6) Ανεξαρτήτως του ανταγωνισμού των πρωτόγονων αυτών ζευγαριών και παρά τη χαλαρότητα της σχέσης τους, οι ευκαιρίες για επιβίωση βελτιώθηκαν πάρα πολύ από τις σχέσεις αυτές μεταξύ άνδρα και γυναίκας. Ένας άνδρας και μία γυναίκα που συνεργάζονται, ακόμη και αν δεν έχουν οικογένεια και παιδιά, είναι άπειρα ανώτεροι από κάθε, σχεδόν, άποψη, από όσο είναι δύο άνδρες μαζί, ή δύο γυναίκες. Το ζευγάρωμα, αυτό, των φύλων αύξησε την επιβίωση και απετέλεσε αυτή καθ’ εαυτή την απαρχή της ανθρώπινης κοινωνίας. Επιπλέον, ο καταμερισμός της εργασίας αναλόγως του φύλου συνέβαλε στην άνεση και αύξησε την απόλαυση.

## 2. Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΗΤΡΙΑΡΧΙΚΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

84:2.1 (932.7) Η περιοδική αιμορραγία της γυναίκας, καθώς επίσης και η περαιτέρω απώλεια αίματος κατά τον τοκετό, κατεδείκνυε το αίμα ως τον δημιουργό του παιδιού (περαιτέρω, δε, και ως έδρα της ψυχής), ενώ δημιούργησε την έννοια των δεσμών αίματος στις ανθρώπινες σχέσεις. Κατά τους πρώιμους χρόνους, όλοι οι απόγονοι εθεωρείτο ότι κατάγονταν από τη μητέρα και τούτο ήταν το μόνο μέρος της κληρονομικότητας που ήταν απόλυτα βέβαιο.

84:2.2 (932.8) Η πρωτόγονη οικογένεια, αναπτυσσόμενη εκ του ενστικτώδους βιολογικού δεσμού αίματος μητέρας και παιδιού, υπήρξε, αναπόφευκτα, μητριαρχική. Και πάρα πολλές φυλές διατήρησαν τη σύνθεση αυτή. Η μητριαρχική οικογένεια υπήρξε η μοναδική δυνατή μετάβαση από τον ομαδικό γάμο στην ορδή, στην μεταγενέστερη και βελτιωμένη οικογενειακή ζωή της πολυγαμικής και μονογαμικής πατριαρχικής οικογένειας. Η μητριαρχική οικογένεια ήταν φυσική και βιολογική. Η πατριαρχική οικογένεια είναι κοινωνική, οικονομική και πολιτική. Η διατήρηση της μητριαρχίας μεταξύ των Βορειοαμερικανών ερυθρών ανθρώπων είναι ένας από τους κύριους λόγους για τους οποίους οι, κατά τα λοιπά προοδευτικοί Ιροκουά δεν έγιναν ποτέ πραγματικό κράτος.

84:2.3 (933.1) Σύμφωνα με τα μητριαρχικά έθιμα, η μητέρα της συζύγου απολάμβανε κυριολεκτικά υπέρτατη εξουσία στην οικογένεια. Ακόμη και τα αδέλφια της συζύγου και τα παιδιά τους είχαν περισσότερο έλεγχο στην οικογένεια από όσο ο σύζυγος. Οι πατέρες έπαιρναν συχνά το όνομα των παιδιών τους.

84:2.4 (933.2) Οι πρωτόγονες φυλές ελάχιστα υπολόγιζαν τον πατέρα, θεωρώντας το παιδί ως αποκλειστικά προερχόμενο από την μητέρα. Πίστευαν ότι τα παιδιά έμοιαζαν στον πατέρα εξ αιτίας της σχέσης με τον πατέρα, ή ότι «σημαδεύονταν» με τον τρόπο αυτό, επειδή η μητέρα τους ήθελε να μοιάζουν με τον πατέρα. Αργότερα, όταν η μητριαρχία έδωσε τη θέση της στην πατριαρχία, το παιδί αποδιδόταν καθ’ ολοκληρίαν στον πατέρα, ενώ πολλά από τα ταμπού που ίσχυαν για τις εγκύους επεκτάθηκαν στη συνέχεια και περιέλαβαν και τον σύζυγο. Ο μέλλων πατέρας σταματούσε να εργάζεται όσο πλησίαζε η ώρα του τοκετού και την ώρα της γέννας έπεφτε στο κρεβάτι δίπλα στη γυναίκα του και έμενε εκεί από τρεις έως οκτώ ημέρες. Η σύζυγος μπορούσε να σηκωθεί την επόμενη μέρα και να ασχοληθεί με χειρωνακτική εργασία, αλλά ο σύζυγος παρέμενε στο κρεβάτι για να δεχθεί συγχαρητήρια. Όλα αυτά αποτελούσαν μέρος των πρώιμων εθίμων που αποσκοπούσαν στο να επικυρώσουν τα πατρικά δικαιώματα πάνω στο παιδί.

84:2.5 (933.3) Αρχικά, συνηθιζόταν να πηγαίνει ο άνδρας στην οικογένεια της γυναίκας, σε μεταγενέστερους, ωστόσο, χρόνους, αφού ο άνδρας είχε πληρώσει, ή είχε καταλήξει στην τιμή της νύφης, μπορούσε να πάρει τη γυναίκα και τα παιδιά του στη φυλή του. Η μετάβαση από την μητριαρχική στην πατριαρχική οικογένεια εξηγεί τις κατά τα λοιπά χωρίς νόημα απαγορεύσεις ορισμένων τύπων γάμου μεταξύ εξαδέλφων, ενώ άλλοι τύποι γάμου μεταξύ συγγενών με τον ίδιο βαθμό συγγένειας επιτρέπονταν.

84:2.6 (933.4) Όταν πέρασε η εποχή του κυνηγίου, όταν η βοσκή των ζώων έδωσε στον άνθρωπο τον έλεγχο της κύριας προμήθειας τροφής, η μητριαρχία γρήγορα έφθασε στο τέλος της. Απέτυχε επειδή, απλά, δεν μπορούσε να συναγωνισθεί με επιτυχία τη νεώτερη πατριαρχική οικογένεια. Η δύναμη την οποία κατείχαν οι άρρενες συγγενείς της μητέρας δεν μπορούσε να συναγωνισθεί τη δύναμη που συγκέντρωνε ο σύζυγος-πατέρας. Η μητέρα δεν μπορούσε, ισότιμα, να ασχοληθεί με το συνδυασμένο έργο της ανατροφής των παιδιών, της άσκησης συνεχούς εξουσίας και της αυξημένης δύναμης μέσα στο σπίτι. Η επερχόμενη κλοπή των συζύγων και η μεταγενέστερη αγορά τους επετάχυνε τη λήξη της μητριαρχίας.

84:2.7 (933.5) Η τρομερή αλλαγή από τη μητριαρχία στην πατριαρχία είναι μια από τις πλέον ριζοσπαστικές και απόλυτα εμφανείς προσαρμογές που πραγματοποίησε ποτέ η ανθρώπινη φυλή. Η αλλαγή αυτή οδήγησε άμεσα σε μεγαλύτερη κοινωνική έκφραση και αυξημένη οικογενειακή λειτουργικότητα.

## 3. Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΥΠΟ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ

84:3.1 (933.6) Μπορεί το ένστικτο της μητρότητας να οδήγησε τη γυναίκα στο γάμο, αλλά ήταν η ανώτερη δύναμη του άνδρα, μαζί με την επίδραση των ηθών που, κυριολεκτικά, την υποχρέωνε να παραμένει στα δεσμά του. Η βουκολική ζωή έτεινε να δημιουργήσει ένα νέο σύστημα ηθών, τον πατριαρχικό τύπο οικογένειας. Και η βάση της οικογενειακής ενότητας υπό τον ποιμένα, μαζί με τα ήθη της αγροτικής κοινωνίας συνέστησαν την αδιαμφισβήτητη και αυθαίρετη εξουσία του πατέρα. Κάθε κοινωνία, εθνική, ή οικογενειακή, πέρασε από το στάδιο της δεσποτικής κυριαρχίας της πατριαρχίας.

84:3.2 (934.1) Η ελάχιστη αβρότητα που επεδείκνυε το ανθρώπινο είδος την εποχή της Παλαιάς Διαθήκης αντικατοπτρίζει με ακρίβεια τα ήθη των βοσκών. Οι Εβραίοι πατριάρχες ήσαν όλοι βοσκοί, όπως βεβαιώνεται από τη ρήση «Ο Κύριος είναι ο Ποιμένας μου.»

84:3.3 (934.2) Ο άνδρας, ωστόσο, δεν πρέπει πλέον να κατηγορείται για την μικρή του εκτίμηση προς τη γυναίκα, τις παλιές εκείνες εποχές, από όσο η ίδια η γυναίκα. Η γυναίκα απέτυχε να κερδίσει κοινωνική αναγνώριση κατά τους πρωτόγονους καιρούς, επειδή δεν δραστηριοποιούταν σε περιπτώσεις επείγουσας ανάγκης. Δεν υπήρξε εντυπωσιακή ηρωίδα, ή ηρωίδα σε στιγμές κρίσης. Η μητρότητα αποτελούσε μια σαφή αδυναμία στον αγώνα για επιβίωση. Η μητρική αγάπη δυσκόλευε τη γυναίκα στην άμυνα της φυλής.

84:3.4 (934.3) Επιπλέον οι γυναίκες ακούσια δημιούργησαν την εξάρτησή τους από τον άνδρα, με το θαυμασμό και την επευφημία τους για την επιθετικότητα και την ανδρεία του. Η εξύμνηση αυτή του πολεμιστή εξήρε το ανδρικό εγώ, ενώ κατέστειλε εκείνο της γυναίκας και την έκανε περισσότερο εξαρτημένη. Μια στρατιωτική στολή ακόμη διεγείρει σε μεγάλο βαθμό τα γυναικεία συναισθήματα.

84:3.5 (934.4) Στις περισσότερο προηγμένες φυλές, οι γυναίκες δεν είναι τόσο μεγαλόσωμες, ή δυνατές όσο οι άνδρες. Η γυναίκα, ως η πιο αδύναμη έγινε η πιο διακριτική. Έμαθε από νωρίς να εκμεταλλεύεται τη σεξουαλική της γοητεία. Διέθετε μεγαλύτερη ετοιμότητα και ήταν πιο συντηρητική από τον άνδρα, αν και λιγότερο διορατική. Ο άνδρας ήταν ανώτερος της γυναίκας στο πεδίο της μάχης και στο κυνήγι. Στο σπίτι, όμως, η γυναίκα ξεπερνούσε, συνήθως, σε στρατηγική ακόμη και τον πλέον πρωτόγονο άνδρα.

84:3.6 (934.5) Ο βοσκός προσέβλεπε στα κοπάδια του για να συντηρηθεί, αλλά καθ’ όλη τη διάρκεια των βουκολικών εκείνων εποχών, η γυναίκα πρέπει ακόμα να προμηθεύει τις φυτικές τροφές. Ο πρωτόγονος άνδρας απέφευγε την ενασχόληση με τη γη. Παραήταν ειρηνική και χωρίς ενδιαφέρον. Υπήρχε, επίσης, μια παλιά πρόληψη, ότι οι γυναίκες μπορούσαν να μεγαλώσουν καλύτερα τα φυτά. Ήσαν μητέρες. Σε πολλές υποανάπτυκτες φυλές σήμερα, οι άνδρες μαγειρεύουν το κρέας, οι γυναίκες τα λαχανικά και όταν οι πρωτόγονες φυλές της Αυστραλίας μετακινούνται, οι γυναίκες ποτέ δεν κυνηγούν ενώ οι άνδρες ποτέ δεν σκύβουν για να σκαλίσουν μια ρίζα.

84:3.7 (934.6) Η γυναίκα έπρεπε πάντα να δουλεύει. Τουλάχιστον ως τη σύγχρονη εποχή, η γυναίκα υπήρξε ανέκαθεν πραγματικός παραγωγός. Ο άνδρας συνήθως επέλεγε τον εύκολο δρόμο και η ανισότητα αυτή υπήρχε πάντα, σε ολόκληρη την ιστορία της ανθρώπινης φυλής. Η γυναίκα ήταν εκείνη που ανέκαθεν σήκωνε τα βάρη, που κρατούσε την οικογενειακή περιουσία και ανέτρεφε τα παιδιά, αφήνοντας, έτσι τα χέρια του άνδρα ελεύθερα για να πολεμήσουν, ή να κυνηγήσουν.

84:3.8 (934.7) Η πρώτη απελευθέρωση της γυναίκας επήλθε όταν ο άνδρας συναίνεσε να καλλιεργήσει τη γη, όταν συναίνεσε να κάνει αυτό που ως τότε εθεωρείτο γυναικεία δουλειά. Έγινε ένα μεγάλο βήμα προς τα εμπρός, όταν οι άνδρες αιχμάλωτοι δεν δολοφονούνταν, πλέον, αλλά κρατούνταν ως σκλάβοι για να καλλιεργήσουν τη γη. Αυτό απελευθέρωσε τη γυναίκα, ως προς το ότι μπορούσε να αφιερώσει περισσότερο χρόνο στα θέματα του οίκου και την εκπαίδευση των παιδιών.

84:3.9 (934.8) Η παροχή γάλακτος για τους νέους οδήγησε σε απογαλακτισμό των βρεφών νωρίτερα, και αυτό στο να εγκυμονούν οι μητέρες περισσότερα παιδιά, απαλλασσόμενες έτσι από την κάποιες φορές προσωρινή στειρότητά τους, ενώ η χρήση γάλακτος αγελάδας και γάλακτος κατσίκας μείωσε σημαντικά την βρεφική θνησιμότητα. Πριν από τη βουκολική περίοδο της κοινωνίας, οι μητέρες συνήθιζαν να θηλάζουν τα μωρά τους ως τα τέσσερα και πέντε χρόνια τους.

84:3.10 (934.9) Οι ελαττούμενοι πρωτόγονοι πόλεμοι μείωσαν κατά πολύ την ανομοιογένεια στον καταμερισμό της εργασίας βάσει του φύλου. Οι γυναίκες, όμως, έπρεπε ακόμη να κάνουν τις βαριές δουλειές, ενώ οι άνδρες εκτελούσαν χρέη φρουρών. Ουδείς καταυλισμός, ή χωριό μπορούσε να μείνει αφρούρητο μέρα, ή νύκτα, αλλά ακόμη και αυτό το έργο ελαφρύνθηκε με την εξημέρωση του σκύλου. Γενικά, η επέλευση της γεωργίας ενδυνάμωσε το γόητρο και το κοινωνικό κύρος της γυναίκας – αυτό ίσχυε, τουλάχιστον, ως την εποχή που ο ίδιος ο άνδρας έγινε καλλιεργητής. Και μόλις ο άνδρας αφοσιώθηκε στην καλλιέργεια της γης, αμέσως ακολούθησε μεγάλη βελτίωση στις μεθόδους της καλλιέργειας, η οποία συνεχίσθηκε στις επόμενες γενεές. Στο κυνήγι και τον πόλεμο ο άνδρας είχε μάθει την αξία της οργάνωσης και εισήγαγε αυτές τις τεχνικές στις κατασκευές και, αργότερα, όταν ανέλαβε μεγάλο μέρος του έργου των γυναικών, βελτίωσε κατά πολύ τις χαλαρές γυναικείες μεθόδους εργασίας.

## 4. Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

84:4.1 (935.1) Γενικά μιλώντας, σε οποιαδήποτε ηλικία, η θέση της γυναίκας αποτελεί επαρκές κριτήριο της εξελικτικής προόδου του γάμου, ως κοινωνικού θεσμού, ενώ η πρόοδος του ίδιου του γάμου είναι ένα σχετικά ακριβές μέτρο που αποκαλύπτει την πρόοδο του ανθρώπινου πολιτισμού.

84:4.2 (935.2) Η θέση της γυναίκας ήταν ανέκαθεν ένα κοινωνικό παράδοξο. Υπήρξε πάντα επιτήδεια στο να κατευθύνει τους άνδρες. Πάντοτε κεφαλαιοποιούσε την δυνατότερη σεξουαλική παρόρμηση του άνδρα για τα δικά της συμφέροντα και την δική της πρόοδο. Χρησιμοποιώντας διακριτικά τη σεξουαλική της γοητεία μπορούσε συχνά να ασκεί κυριαρχική δύναμη πάνω στον άνδρα, ακόμα και όταν ήταν ταπεινή του σκλάβα.

84:4.3 (935.3) Οι πρωτόγονη γυναίκα δεν ήταν για τον άνδρα φίλη, αγαπημένη, ερωμένη, και σύντροφος, αλλά μάλλον ένα περιουσιακό στοιχείο, υπηρέτρια, ή σκλάβα και, αργότερα, ένας οικονομικός συνεταίρος, παιγνίδι, και εκείνη που εγκυμονούσε τα παιδιά. Παρά ταύτα, οι καλές και ικανοποιητικές σεξουαλικές σχέσεις ενείχαν πάντα το στοιχείο της επιλογής και της συνεργασίας από την πλευρά της γυναίκας και τούτο ανέκαθεν έδινε στις έξυπνες γυναίκες μεγάλη επιρροή, ως προς την άμεση, ατομική τους υπόσταση, ανεξάρτητα από την κοινωνική τους θέση, ως φύλο. Ωστόσο, η ανδρική δυσπιστία και καχυποψία δεν βοηθούνταν από το γεγονός ότι οι γυναίκες ανέκαθεν υποχρεώνονταν να καταφεύγουν στην πανουργία στην προσπάθειά τους να ελαφρύνουν τα δεσμά τους.

84:4.4 (935.4) Τα φύλα αντιμετώπιζαν μεγάλη δυσκολία στο να καταλάβουν το ένα το άλλο. Ο άνδρας έβρισκε δύσκολο το να καταλάβει τη γυναίκα, αντιμετωπίζοντάς την μ’ ένα παράξενο μείγμα δύσπιστης άγνοιας και έντρομης σαγήνης, αν όχι με καχυποψία και περιφρόνηση. Πολλές φατριακές και φυλετικές παραδόσεις αποδίδουν τα προβλήματα στην Εύα, στην Πανδώρα, ή κάποια άλλη εκπρόσωπο των γυναικών. Οι αφηγήσεις αυτές πάντοτε διαστρέφονταν έτσι, ώστε να παρουσιάζουν ότι η γυναίκα προκάλεσε το κακό στον άνδρα και όλα τούτα καταδεικνύουν την, κάποτε παγκόσμια, δυσπιστία προς τη γυναίκα. Μεταξύ των λόγων που αναφέρονται για να υποστηριχθεί η αγαμία του κλήρου, ο κυριότερος ήταν η ευτέλεια των γυναικών. Το γεγονός ότι οι περισσότερες από τις υποτιθέμενες μάγισσες ήταν γυναίκες δεν βελτίωσε την παλαιότερη φήμη του φύλου.

84:4.5 (935.5) Οι άνδρες από παλιά θεωρούσαν τις γυναίκες παράξενες, ακόμη και αφύσικες. Επιπλέον πίστευαν ότι οι γυναίκες δεν έχουν ψυχή. Γι’ αυτό αρνούνταν να τους δώσουν όνομα. Κατά τους πρώιμους καιρούς φοβούνταν πάρα πολύ την πρώτη σεξουαλική επαφή με τη γυναίκα. Εξ αυτού δημιουργήθηκε το έθιμο να έχει ο ιερέας την πρώτη σεξουαλική επαφή με μία παρθένα. Ακόμη και η σκιά μιας γυναίκας εθεωρείτο επικίνδυνη.

84:4.6 (935.6) Η εγκυμοσύνη γενικά εθεωρείτο, κάποτε, ότι έκανε τη γυναίκα επικίνδυνη και ακάθαρτη. Και πολλά φυλετικά έθιμα όριζαν ότι η μητέρα πρέπει να υποβληθεί σε διεξοδικές καθαρτήριες τελετουργίες μετά τη γέννηση ενός παιδιού. Εκτός των ομάδων εκείνων στις οποίες ο πατέρας συμμετείχε στον τοκετό μένοντας στο κρεβάτι, όλοι απέφευγαν τη μέλλουσα μητέρα, αφήνοντάς την μόνη. Οι αρχαίοι απέφευγαν ακόμη και το να αφήσουν να γεννηθεί ένα παιδί στο σπίτι. Τελικά, επετράπη στις μεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες να φροντίζουν τη μητέρα κατά τον τοκετό και η πρακτική αυτή δημιούργησε το επάγγελμα της μαίας. Κατά τη διάρκεια του τοκετού, ένα σωρό ανόητα πράγματα λέγονταν και γίνονταν, στην προσπάθεια να διευκολυνθεί η γέννα. Ήταν συνήθεια να ραντίζουν το νεογέννητο με αγιασμένο νερό για να εμποδίζουν την παρέμβαση των πνευμάτων.

84:4.7 (935.7) Στις μη αναμειγμένες φυλές, η γέννηση ενός παιδιού ήταν σχετικά εύκολη, διαρκώντας μόνο δύο, ή τρεις ώρες. Σπάνια είναι τόσο εύκολη στις μικτές φυλές. Αν μια γυναίκα πέθαινε κατά τον τοκετό, ειδικότερα στον τοκετό διδύμων, επιστεύετο ότι είχε διαπράξει μοιχεία με κάποιο πνεύμα. Αργότερα, οι ανώτερες φυλές θεωρούσαν το θάνατο κατά τον τοκετό ως θέλημα των ουρανών. Οι μητέρες αυτές εθεωρούντο ότι χάθηκαν για έναν ευγενή σκοπό.

84:4.8 (936.1) Η αποκαλούμενη σεμνότητα των γυναικών ως προς την περιβολή τους και την προσωπική έκθεση αναπτύχθηκε από το θανάσιμο φόβο του να την δουν κατά τη διάρκεια της έμμηνης ρύσης. Το να καταλάβουν ότι είχε περίοδο ήταν σοβαρό αμάρτημα, η παραβίαση ενός ταμπού. Κατά τα ήθη των παλιότερων καιρών, κάθε γυναίκα, από την εφηβεία ως το τέλος της γόνιμης ζωής της, υπόκειταν σε απόλυτη οικογενειακή και κοινωνική απομόνωση μια εβδομάδα κάθε μήνα. Οτιδήποτε μπορεί να άγγιζε, οπουδήποτε καθόταν, ή ξάπλωνε ήταν «βεβηλωμένο.» Για πάρα πολλά χρόνια ήταν έθιμο να κτυπούν σκληρά το κορίτσι μετά την περίοδό του, προσπαθώντας να διώξουν το κακό πνεύμα από το σώμα της. Όταν όμως μια γυναίκα περνούσε τη γόνιμη ηλικία, αντιμετωπιζόταν με περισσότερη φροντίδα, της έδιναν περισσότερα δικαιώματα και προνόμια. Κατόπιν όλων αυτών, δεν ήταν περίεργο που οι γυναίκες περιφρονούνταν. Ακόμη και οι Έλληνες θεωρούσαν τις γυναίκες που είχαν περίοδο ως μία από τις τρεις μεγαλύτερες αιτίες μόλυνσης, με τις άλλες δύο να είναι ο χοίρος και το σκόρδο.

84:4.9 (936.2) Όσο ανόητες κι’ αν ήταν αυτές οι δοξασίες, επέφεραν κάτι καλό, αφού έδιναν στις γυναίκες που εργάζονταν υπερβολικά, τουλάχιστον στις νέες, μία εβδομάδα κάθε μήνα για ευπρόσδεκτη ανάπαυση και ευεργετική περισυλλογή. Έτσι οι γυναίκες μπορούσαν να ακονίσουν την ευστροφία τους προκειμένου να συνδιαλλαγούν με τους άνδρες συντρόφους τους τον υπόλοιπο καιρό. Η απομόνωση αυτή των γυναικών προστάτευε και τους άνδρες επίσης από την υπερβολική ενασχόληση με το σεξ, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό έμμεσα στον περιορισμό του πληθυσμού και την βελτίωση του αυτοελέγχου.

84:4.10 (936.3) Μεγάλη πρόοδος πραγματοποιήθηκε όταν ο άνδρας δεν είχε πλέον το δικαίωμα να σκοτώνει τη γυναίκα του κατά βούληση. Έγινε, επίσης, ένα προς τα εμπρός βήμα, όταν η γυναίκα μπορούσε να κατέχει τα δώρα του γάμου. Αργότερα, κέρδισε το νόμιμο δικαίωμα της κατοχής, του ελέγχου, ακόμη και της διάθεσης της περιουσίας. Στερήθηκε, ωστόσο, για αιώνες το δικαίωμα να αποκτά αξιώματα είτε στην εκκλησία, είτε στην πολιτεία. Τη γυναίκα τη μεταχειρίζονταν ανέκαθεν, λίγο-πολύ σαν περιουσία, μέχρι, και κατά τον εικοστό μετά Χριστόν αιώνα. Δεν έχει ακόμη κερδίσει σε παγκόσμιο επίπεδο την ελευθερία της από την απομόνωση υπό τον ανδρικό έλεγχο. Ακόμη και μεταξύ προηγμένων λαών, η προσπάθεια του άνδρα να προστατεύσει τη γυναίκα, υπήρξε πάντα ένας σιωπηλός ισχυρισμός ανωτερότητας.

84:4.11 (936.4) Οι πρωτόγονες γυναίκες, ωστόσο, δεν αυτο-οικτίρονταν, όπως οι πιο πρόσφατα απελευθερωμένες αδελφές τους συνηθίζουν να κάνουν. Εν τέλει ήταν αρκετά χαρούμενες και ευχαριστημένες. Δεν τολμούσαν να ονειρευτούν ένα καλύτερο, ή διαφορετικό τρόπο ύπαρξης.

## 5. Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΥΠΟ ΤΑ ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΑ ΗΘΗ

84:5.1 (936.5) Στην αυτο-διαιώνιση η γυναίκα είναι ίση με τον άνδρα, αλλά στη συνεργασία για την αυτοσυντήρηση η γυναίκα επιβαρύνεται με ένα σαφές μειονέκτημα και το μειονέκτημα αυτό, της επιβεβλημένης μητρότητας, μπορεί να αντισταθμισθεί μόνο με τα διαφωτισμένα ήθη του εξελισσόμενου πολιτισμού, καθώς και με το αυξανόμενο αίσθημα του ανθρώπου περί ίσης μεταχείρισης.

84:5.2 (936.6) Καθώς η κοινωνία εξελισσόταν, τα σεξουαλικά πρότυπα έγιναν υψηλότερα μεταξύ των γυναικών, επειδή εκείνες υπέφεραν περισσότερο από τις συνέπειες της παραβίασης των σεξουαλικών ηθών. Τα ανδρικά σεξουαλικά πρότυπα βελτιώνονται πάρα πολύ αργά, ως αποτέλεσμα καθαρής αίσθησης της δικαιοσύνης εκείνης την οποία απαιτεί ο πολιτισμός. Η φύση δεν γνωρίζει τίποτα περί δικαιοσύνης – κάνει τη γυναίκα να υποφέρει μόνη τις ωδίνες του τοκετού.

84:5.3 (936.7) Η σύγχρονη άποψη περί της ισότητας των φύλων είναι όμορφη και άξια ενός διευρυνόμενου πολιτισμού αλλά δεν υπάρχει στη φύση. Στο δίκαιο του ισχυροτέρου, ο άνδρας διαφεντεύει τη γυναίκα. Όταν περισσότερη δικαιοσύνη, ειρήνη, και αμεροληψία επικρατούν, εκείνη σταδιακά αναδύεται από τη δουλεία και την αφάνεια. Η θέση της γυναίκας έχει γενικά διαφοροποιηθεί αντίστροφα από το βαθμό του μιλιταρισμού, σε κάθε έθνος ή εποχή.

84:5.4 (937.1) Ωστόσο ο άνδρας δεν οικειοποιήθηκε, ενσυνείδητα, ή εκούσια τα δικαιώματα ης γυναίκας για να της τα αποδώσει, στη συνέχεια, σταδιακά και απρόθυμα. Όλα τούτα υπήρξαν ένα ασυνείδητο και απρογραμμάτιστο επεισόδιο της κοινωνικής εξέλιξης. Όταν ήλθε, πράγματι, για τη γυναίκα η ώρα να απολαύσει πρόσθετα δικαιώματα, τα πήρε, και τούτο έγινε εντελώς ανεξάρτητα από τις συνειδητές προθέσεις του άνδρα. Αργά αλλά σίγουρα τα ήθη αλλάζουν έτσι ώστε να διασφαλίζουν τις κοινωνικές εκείνες ρυθμίσεις, οι οποίες αποτελούν μέρος της διαρκούς εξέλιξης του πολιτισμού. Τα ήθη που προοδεύουν με αργό ρυθμό εξασφάλισαν ολοένα καλύτερη μεταχείριση στις γυναίκες. Οι φυλές εκείνες οι οποίες επέμειναν να τις μεταχειρίζονται σκληρά δεν επέζησαν.

84:5.5 (937.2) Οι Αδαμίτες και οι Νοδίτες παρείχαν μεγάλη αναγνώριση στις γυναίκες και οι ομάδες εκείνες οι οποίες επηρεάσθηκαν από τους μεταναστεύοντες Ανδίτες είχαν την τάση να επηρεάζονται από τις Εδεμικές διδαχές πάνω στη θέση της γυναίκας στην κοινωνία.

84:5.6 (937.3) Οι παλιοί Κινέζοι και οι Έλληνες συμπεριφέρονταν στις γυναίκες καλύτερα από όσο οι περισσότεροι από τους γειτονικούς λαούς. Ωστόσο οι Εβραίοι ήσαν εξαιρετικά δύσπιστοι προς τις γυναίκες. Στη Δύση η γυναίκα είχε μια δύσκολη ανοδική πορεία υπό το κράτος του δόγματος του Αποστόλου Παύλου, το οποίο προσαρτήθηκε στο Χριστιανισμό, αν και ο Χριστιανισμός πράγματι προήγαγε τα ήθη, επιβάλλοντας αυστηρότερους σεξουαλικούς περιορισμούς στον άνδρα. Η θέση της γυναίκας είναι χειρότερη από απελπιστική υπό τη χαρακτηριστική υποβάθμιση που της γίνεται στον Μωαμεθανισμό, ενώ αντιμετωπίζεται ακόμα χειρότερα υπό τις διδαχές αρκετών άλλων Ανατολικών θρησκειών.

84:5.7 (937.4) Η επιστήμη, όχι η θρησκεία, χειραφέτησε, στην πραγματικότητα, τη γυναίκα. Ήταν η σύγχρονη βιομηχανική εποχή που την απελευθέρωσε, κατά μέγα μέρος, από τα όρια του σπιτιού. Οι φυσικές ικανότητες του άνδρα δεν ήσαν, πλέον, ζωτικής σημασίας στον καινούργιο μηχανισμό συντήρησης. Η επιστήμη άλλαξε τόσο πολύ τις συνθήκες διαβίωσης, ώστε η ανδρική δύναμη δεν ήταν πια ανώτερη της δύναμης της γυναίκας.

84:5.8 (937.5) Οι αλλαγές αυτές έτειναν προς την απελευθέρωση της γυναίκας από τη σκλαβιά του σπιτιού και επέφεραν τόσο μεγάλη τροποποίηση στη θέση της, ώστε τώρα να απολαμβάνει ένα βαθμό ατομικής ελευθερίας και αποφασιστικότητας πάνω στο σεξ, που πρακτικά ισούται με την ελευθερία του άνδρα. Κάποτε η αξία της γυναίκας συνίστατο στην ικανότητά της να προμηθεύει την τροφή, οι εφευρέσεις, όμως, και η ευημερία την έφεραν σε θέση να δημιουργήσει ένα καινούργιο κόσμο στον οποίο να λειτουργεί – σφαίρες χάρης και γοητείας. Έτσι η εκβιομηχάνιση κέρδισε την ασυνείδητη και ακούσια μάχη της για την κοινωνική και οικονομική χειραφέτηση της γυναίκας. Και πάλι η εξέλιξη επέτυχε να κάνει αυτό που ακόμα και η αποκάλυψη απέτυχε να πραγματοποιήσει.

84:5.9 (937.6) Η αντίδραση των φωτισμένων λαών πάνω στα άδικα ήθη που εξουσιάζουν τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία υπήρξε πράγματι ακραία, σαν την κίνηση του εκκρεμούς. Στις εκβιομηχανισμένες φυλές η γυναίκα έχει πάρει όλα, σχεδόν, τα δικαιώματα και απολαμβάνει την εξαίρεσή της από πολλές υποχρεώσεις, όπως η στρατιωτική θητεία. Κάθε διευκόλυνση του αγώνα επιβίωσης καταλήγει στην απελευθέρωση της γυναίκας, η οποία έχει άμεσα ωφεληθεί από κάθε πρόοδο προς την κατεύθυνση της μονογαμίας. Ο πιο αδύναμος πάντα αποκομίζει δυσανάλογα οφέλη σε κάθε προσαρμογή των ηθών στην προοδευτική εξέλιξη της κοινωνίας.

84:5.10 (937.7) Μέσα στα ιδανικά του γάμου σε ζεύγος, η γυναίκα κέρδισε, τελικά, αναγνώριση, αξιοπρέπεια, ανεξαρτησία, ισότητα, και παιδεία. Θα φανεί, όμως, αντάξια όλων αυτών των καινούργιων και χωρίς προηγούμενο επιτεύξεων; Θα ανταποκριθεί η σύγχρονη γυναίκα σε αυτό το μεγάλο επίτευγμα της κοινωνικής απελευθέρωσης με αδράνεια, αδιαφορία, στειρότητα, και απιστία; Σήμερα, στον εικοστό αιώνα, η γυναίκα υποβάλλεται στην κρίσιμη δοκιμασία της μακραίωνης υπόστασής της στον κόσμο!

84:5.11 (938.1) Η γυναίκα είναι ο ισότιμος σύντροφος του άνδρα στην αναπαραγωγή της φυλής και εξ αυτού εξ ίσου σημαντική στην ανάπτυξη της εξέλιξης της φυλής. Γι’ αυτό και η εξέλιξη, ολοένα περισσότερο, προχωρούσε προς την πραγμάτωση των γυναικείων δικαιωμάτων. Τα γυναικεία δικαιώματα, ωστόσο, κατ’ ουδένα τρόπο αποτελούν ανδρικά δικαιώματα. Η γυναίκα δεν μπορεί να αναπτυχθεί πάνω στα ανδρικά δικαιώματα περισσότερο από όσο ο άνδρας μπορεί να ευημερήσει πάνω στα δικαιώματα της γυναίκας.

84:5.12 (938.2) Κάθε φύλο διαθέτει την ξεχωριστή του σφαίρα ύπαρξης, μαζί με τα δικαιώματά του, μέσα στη σφαίρα αυτή. Αν η γυναίκα επιδιώξει κυριολεκτικά να απολαύσει όλα τα δικαιώματα του άνδρα, τότε, αργά, ή γρήγορα, ο ανελέητος και χωρίς αισθήματα ανταγωνισμός είναι βέβαιο ότι θα αντικαταστήσει τον ιπποτισμό και την ιδιαίτερη φροντίδα που πολλές γυναίκες τώρα απολαμβάνουν, πράγματα τα οποία πολύ πρόσφατα κέρδισαν από τους άνδρες.

84:5.13 (938.3) Ο πολιτισμός ποτέ δεν μπορεί να εξαλείψει το χάσμα στην συμπεριφορά μεταξύ των φύλων. Από αιώνα σε αιώνα τα ήθη αλλάζουν, το ένστικτο, όμως, ποτέ. Η έμφυτη μητρική αγάπη δεν θα επιτρέψει ποτέ στη χειραφετημένη γυναίκα να γίνει σοβαρός αντίπαλος του άνδρα στην παραγωγή. Το κάθε φύλο θα παραμείνει για πάντα ανώτερο στον τομέα του, στο χώρο που καθορίζεται από τη βιολογική διαφοροποίηση και την διανοητική ανομοιότητα.

84:5.14 (938.4) Κάθε φύλο θα διαθέτει πάντα τη δική του, ιδιαίτερη σφαίρα, παρά το ότι αυτές μία στο τόσο θα επικαλύπτονται. Μόνο κοινωνικά μπορούν ο άνδρας και η γυναίκα να συναγωνισθούν επί ίσοις όροις.

## 6. Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΑΝΔΡΑ ΚΑΙ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

84:6.1 (938.5) Η αναπαραγωγική παρόρμηση ανελλιπώς συνενώνει τον άνδρα και τη γυναίκα για την αυτο-διαιώνιση, από μόνο του, όμως, δεν εξασφαλίζει το ότι θα μείνουν μαζί σε μια αμοιβαία συνεργασία – τη δημιουργία ενός σπιτικού.

84:6.2 (938.6) Κάθε επιτυχημένος ανθρώπινος θεσμός περικλείει ανταγωνισμό προσωπικών συμφερόντων, που πρέπει να διευθετηθούν σε μια πρακτική, λειτουργική αρμονία, και η δημιουργία του σπιτικού δεν αποτελεί εξαίρεση. Ο γάμος, η βάση του οικοδομήματος της οικογένειας είναι η ανώτερη εκδήλωση της ανταγωνιστικής εκείνης συνεργασίας που τόσο συχνά χαρακτηρίζει τις φυσικές και κοινωνικές επαφές. Η σύγκρουση είναι αναπόφευκτη. Το ζευγάρωμα είναι συμφυές. Είναι φυσικό. Ο γάμος, όμως, δεν είναι βιολογικός. Είναι κοινωνιολογικός. Το πάθος διασφαλίζει το ότι ο άνδρας και η γυναίκα θα έλθουν κοντά, το ασθενέστερο, ωστόσο, γονικό ένστικτο και τα κοινωνικά ήθη τους κρατούν μαζί.

84:6.3 (938.7) Ο άνδρας και η γυναίκα, πρακτικά θεωρούνται δυο ξεχωριστές παραλλαγές του ίδιου είδους, που ζουν σε στενή και προσωπική σχέση. Οι απόψεις τους και οι αντιδράσεις ολόκληρης της ζωής τους είναι κατά βάση διαφορετικές. Είναι απολύτως ανίκανοι να καταλάβουν σε βάθος και ουσιαστικά ο ένας τον άλλο. Η πλήρης κατανόηση μεταξύ των φύλων δεν είναι έφικτη.

84:6.4 (938.8) Οι γυναίκες φαίνεται ότι διαθέτουν μεγαλύτερη διαίσθηση από τους άνδρες, αλλά φαίνεται, επίσης, ότι είναι κάπως λιγότερο λογικές. Πάντως η γυναίκα υπήρξε πάντα εκείνη που έφερε τα ηθικά πρότυπα και που ηγείτο πνευματικά της ανθρωπότητας. Το χέρι που κινεί το λίκνο εξακολουθεί να συναδελφώνεται με το πεπρωμένο.

84:6.5 (938.9) Οι διαφορές στη φύση, τις αντιδράσεις, τις απόψεις και τον τρόπο σκέψης μεταξύ ανδρών και γυναικών, πέραν του ότι προκαλούν το ενδιαφέρον, πρέπει να θεωρηθούν ως άκρως ευεργετικές για την ανθρωπότητα, τόσο σε ατομικό επίπεδο όσο και συλλογικά. Πολλές κατηγορίες συμπαντικών πλασμάτων δημιουργούνται σε δισυπόστατες φάσεις εκδήλωσης της προσωπικότητας. Μεταξύ των θνητών, των Υλικών Υιών και των ενδιαμεσοειδών, η διαφορά αυτή περιγράφεται ως αρσενικό και θηλυκό. Μεταξύ των σεραφείμ, των χερουβείμ και των Μοροντιανών Συντρόφων έχει ονομασθεί θετική, ή επιθετική και αρνητική, ή υποχωρούσα. Τέτοιες δισυπόστατες σχέσεις αυξάνουν σε μεγάλο βαθμό την προσαρμοστικότητα και αντιπαρέρχονται τους εγγενείς περιορισμούς, όπως ακριβώς γίνεται με ορισμένες τρισυπόστατους συσχετισμούς στο σύστημα Παραδείσου-Χαβόνα.

84:6.6 (939.1) Οι άνδρες και οι γυναίκες έχουν ανάγκη ο ένας τον άλλο στη μοροντιανή και την πνευματική, αλλά επίσης και στην θνητή τους πορεία. Οι διαφορές στις απόψεις μεταξύ ανδρών και γυναικών διατηρούνται ακόμη και μετά την πρώτη ζωή, αλλά και καθ’ όλη τη διάρκεια της ανέλιξης στο τοπικό σύμπαν και το υπερσύμπαν. Ακόμη και στη Χαβόνα, οι οδοιπόροι που κάποτε υπήρξαν άνδρες και γυναίκες θα συνεχίσουν να βοηθούν ο ένας τον άλλο στην προς τον Παράδεισο ανέλιξη. Ποτέ, ακόμη και στα Σώματα της Τελικότητας, δεν θα μεταμορφωθεί ένα πλάσμα τόσο πολύ, ώστε να εξαλειφθούν οι τάσεις της προσωπικότητας που οι άνθρωποι αποκαλούν αρσενικό και θηλυκό. Πάντα οι δυο αυτές βασικές παραλλαγές του ανθρώπινου είδους θα εξακολουθήσουν να προκαλούν το ενδιαφέρον, να διεγείρουν, να ενθαρρύνουν και να βοηθούν η μία την άλλη. Πάντα θα εξαρτώνται και οι δύο από τη συνεργασία για την επίλυση των σύνθετων συμπαντικών προβλημάτων και για την αντιμετώπιση των πολυποίκιλων κοσμικών δυσκολιών.

84:6.7 (939.2) Ενώ τα φύλα δεν μπορούν ποτέ να ελπίσουν ότι θα κατανοήσουν πλήρως το ένα το άλλο, είναι αποτελεσματικά συμπληρωματικά και παρά το ότι η συνεργασία τους συχνά είναι, λίγο-πολύ, ανταγωνιστική, είναι σε θέση να διατηρούν και να αναπαράγουν την κοινωνία. Ο γάμος είναι ένας θεσμός σχεδιασμένος να ενώνει τις διαφορές των φύλων, ενώ στο μεταξύ επιτελεί τη συνέχιση του πολιτισμού και εξασφαλίζει την αναπαραγωγή της φυλής.

84:6.8 (939.3) Ο γάμος είναι η μητέρα όλων των ανθρώπινων θεσμών, διότι οδηγεί άμεσα στη δημιουργία του σπιτικού και τη διατήρηση του σπιτικού, που αποτελεί τη δομική βάση της κοινωνίας. Η οικογένεια είναι ζωτικά συνδεδεμένη με το μηχανισμό της αυτοσυντήρησης. Είναι η μοναδική ελπίδα της διαιώνισης της φυλής, μέσα στα ήθη του πολιτισμού, ενώ την ίδια στιγμή αποτελεσματικότατα διασφαλίζει ορισμένες εξαιρετικά ικανοποιητικές μορφές αυτοπραγμάτωσης. Η οικογένεια αποτελεί το μέγιστο αμιγώς ανθρώπινο επίτευγμα, έτσι όπως συνδυάζει την εξέλιξη των βιολογικών σχέσεων αρσενικού και θηλυκού με τις κοινωνικές σχέσεις του συζύγου και της συζύγου.

## 7. ΤΑ ΙΔΕΩΔΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΖΩΗΣ

84:7.1 (939.4) Η σεξουαλική συνεύρεση είναι ενστικτώδης, τα παιδιά είναι το φυσικό αποτέλεσμα, και έτσι η οικογένεια αυτόματα έρχεται σε ύπαρξη. Όπως είναι οι οικογένειες μιας φυλής, ή ενός έθνους, έτσι είναι και η κοινωνία τους. Αν οι οικογένειες είναι καλές, η κοινωνία είναι παρομοίως καλή. Η μεγάλη πολιτισμική σταθερότητα των λαών των Εβραίων και των Κινέζων έγκειται στη δύναμη των οικογενειακών τους ομάδων.

84:7.2 (939.5) Το ένστικτο της γυναίκας να αγαπά και να φροντίζει τα παιδιά συνωμότησε για να την κάνει να είναι εκείνη που ενδιαφέρεται για την προώθηση του γάμου και της πρωτόγονης οικογενειακής ζωής. Ο άνδρας αναγκάσθηκε να δημιουργήσει σπιτικό από την πίεση των μεταγενέστερων ηθών και των κοινωνικών συμβάσεων. Άργησε να ενδιαφερθεί για την καθιέρωση του γάμου και του σπιτικού, επειδή η σεξουαλική πράξη δεν του επιβάλλει βιολογικές συνέπειες.

84:7.3 (939.6) Η σεξουαλική σχέση είναι φυσική, ο γάμος, όμως, είναι κοινωνικός και ανέκαθεν ρυθμιζόταν από τα ήθη. Τα ήθη (θρησκευτικά, ηθικά και δεοντολογικά), μαζί με την ιδιοκτησία, την υπερηφάνεια, και τον ιπποτισμό, σταθεροποιούν τους θεσμούς του γάμου και της οικογένειας. Όποτε τα ήθη ταλαντεύονται, υπάρχει επίσης διακύμανση στη σταθερότητα του θεσμού γάμου-οικογένειας. Ο γάμος, πλέον, ξεπερνά το στάδιο της ιδιοκτησίας και μπαίνει στην προσωπική εποχή. Παλαιότερα ο άνδρας προστάτευε τη γυναίκα επειδή αυτή αποτελούσε περιουσιακό του στοιχείο και εκείνη υπάκουε για τον ίδιο λόγο. Ανεξάρτητα από την αξία του, το έθιμο αυτό διασφάλιζε σταθερότητα. Η γυναίκα, πλέον δεν θεωρείται περιουσία και νέα ήθη αναδύονται, φτιαγμένα να σταθεροποιήσουν το θεσμό του γάμου-σπιτικού:

84:7.4 (939.7) 1. Ο νέος ρόλος της θρησκείας –το δόγμα ότι η γονική εμπειρία είναι θεμελιακή, η ιδέα της αναπαραγωγής κοσμικών πολιτών, η διευρυμένη κατανόηση του προνομίου της αναπαραγωγής – η προσφορά υιών στον Πατέρα.

84:7.5 (940.1) 2. Ο νέος ρόλος της επιστήμης – η αναπαραγωγή γίνεται όλο και περισσότερο εκούσια, υποκείμενη στον έλεγχο του ανθρώπου. Κατά τους αρχαίους χρόνους, η έλλειψη κατανόησης εξασφάλιζε την ύπαρξη των παιδιών χωρίς να τα επιθυμούν διόλου.

84:7.6 (940.2) 3. Οι νέα λειτουργία των θελγήτρων της ηδονής – τούτο εισάγει ένα νέο παράγοντα στην επιβίωση της φυλής. Ο αρχαίος άνθρωπος άφηνε έκθετα τα ανεπιθύμητα παιδιά να πεθάνουν. Οι σύγχρονοι αρνούνται να τα εγκυμονούν.

84:7.7 (940.3) 4. Ο τονισμός του γονικού ενστίκτου. Κάθε γενιά τείνει, πλέον, να εξαλείψει από το αναπαραγωγικό ρεύμα της φυλής τα άτομα εκείνα στα οποία το γονικό ένστικτο είναι ανεπαρκές, ώστε να εξασφαλίσει την αναπαραγωγή των παιδιών, των μελλοντικών γονιών της επόμενης γενεάς.

84:7.8 (940.4) Όμως το σπιτικό ως θεσμός, ένας συνεταιρισμός ανάμεσα σε έναν άνδρα και μια γυναίκα, χρονολογείται, πιο συγκεκριμένα, από την εποχή της Δαλαμάτια, μισό περίπου εκατομμύριο χρόνια πριν, με τις μονογαμικές πρακτικές του Άνδον και των άμεσων απογόνων του να έχουν εγκαταλειφθεί πολύ πριν. Η οικογενειακή ζωή, πάντως, δεν ήταν κάτι για το οποίο εκαυχώντο πριν από την εποχή των Νοδιτών και των μεταγενέστερων Αδαμιτών. Ο Αδάμ και η Εύα άσκησαν μια διαρκή επιρροή σε ολόκληρη την ανθρωπότητα. Για πρώτη φορά στην ιστορία του κόσμου οι άνδρες και οι γυναίκες παρατηρήθηκαν να εργάζονται δίπλα-δίπλα στον Κήπο. Το Εδεμικό ιδεώδες, με ολόκληρη την οικογένεια ως κηπουρούς, ήταν μια καινούργια ιδέα στην Ουράντια.

84:7.9 (940.5) Η αρχική οικογένεια αποτελείτο από μια σχετιζόμενη ομάδα εργασίας, που περιελάμβανε και τους σκλάβους, ζώντας όλοι μαζί σε μία κατοικία. Ο γάμος και η οικογενειακή ζωή δεν ήσαν πάντα ταυτόσημα, αλλά συνδέονταν, κατ’ ανάγκην, πολύ στενά. Η γυναίκα ανέκαθεν ήθελε την επί μέρους οικογένεια, και στο τέλος τα κατάφερε.

84:7.10 (940.6) Η αγάπη για τα παιδιά είναι σχεδόν συμπαντική και έχει ξεχωριστή επιβιωτική αξία. Οι αρχαίοι πάντα θυσίαζαν τα συμφέροντα της μητέρας για την ευημερία του παιδιού. Μια Εσκιμώα μητέρα ακόμη και τώρα γλείφει το μωρό της δίκην πλυσίματος. Οι πρωτόγονες μητέρες όμως, έτρεφαν και φρόντιζαν τα παιδιά τους μόνον όταν ήταν πολύ μικρά. Όπως τα ζώα, τα έδιωχναν μόλις μεγάλωναν. Οι ανθεκτικές και διαρκείς ανθρώπινες σχέσεις ποτέ δεν στηρίχθηκαν στη βιολογική στοργή και μόνο. Τα ζώα αγαπούν τα παιδιά τους. Ο άνθρωπος – ο πολιτισμένος άνθρωπος – αγαπά τα παιδιά των παιδιών του. Όσο ανώτερος είναι ένας πολιτισμός, τόσο μεγαλύτερη είναι η χαρά των γονέων για την πρόοδο και την επιτυχία των παιδιών τους. Έτσι ξεκινά η καινούργια και ανώτερη αντίληψη της υπερηφάνειας του ονόματος.

84:7.11 (940.7) Οι μεγάλες οικογένειες στους αρχαίους λαούς δεν ήσαν, κατ’ ανάγκην, φιλόστοργες. Ήθελαν πολλά παιδιά επειδή:

84:7.12 (940.8) 1. Ήταν πολύτιμοι εργάτες.

84:7.13 (940.9) 2. Αποτελούσαν ασφάλεια για τη γεροντική ηλικία.

84:7.14 (940.10) 3. Οι κόρες μπορούσαν να πωληθούν.

84:7.15 (940.11) 4. Η οικογενειακή υπερηφάνεια απαιτούσε επέκταση του ονόματος.

84:7.16 (940.12) 5. Οι γιοι παρείχαν προστασία και άμυνα.

84:7.17 (940.13) 6. Ο φόβος των πνευμάτων τους έκανε να φοβούνται να μένουν μόνοι.

84:7.18 (940.14) 7. Ορισμένες θρησκείες απαιτούσαν απογόνους.

84:7.19 (940.15) Εκείνοι που λάτρευαν τους προγόνους θεωρούσαν την αδυναμία να αποκτήσουν γιους ως την υπέρτατη συμφορά παντοτινά για όλη την αιωνιότητα. Επιθυμούσαν, πάνω από οτιδήποτε άλλο, να αποκτήσουν γιους ώστε να ιερουργήσουν στις μεταθανάτιες τελετές, για να προσφέρουν τις απαιτούμενες θυσίες για την εξέλιξη των φαντασμάτων στη χώρα των πνευμάτων.

84:7.20 (941.1) Στους αρχαίους άγριους η υπακοή των παιδιών άρχιζε πολύ νωρίς. Και το παιδί γρήγορα αντιλαμβανόταν ότι ανυπακοή σήμαινε αποτυχία ή ακόμη και θάνατο, όπως ακριβώς σήμαινε για τα ζώα. Είναι η εκ του πολιτισμού προστασία του παιδιού από τις φυσικές συνέπειες της ανόητης συμπεριφοράς που συμβάλλει τόσο πολύ στη σύγχρονη απειθαρχία.

84:7.21 (941.2) Τα παιδιά των Εσκιμώων δεν χρειάζονται μεγάλη πειθαρχία και τιμωρία, απλά επειδή είναι εκ φύσεως πειθήνια ζωάκια. Τα παιδιά τόσο των ερυθρών όσο και των κίτρινων ανθρώπων είναι σχεδόν το ίδιο υπάκουα. Στις φυλές, όμως, που περιέχουν κληρονομιά Ανδιτών, τα παιδιά δεν είναι τόσο ήρεμα. Αυτοί οι πιο ευφάνταστοι και τυχοδιώκτες νέοι χρειάζονται μεγαλύτερη εκπαίδευση και υπακοή. Τα σύγχρονα προβλήματα της διάπλασης των παιδιών καθίστανται εξαιρετικά δύσκολα εξ αιτίας:

84:7.22 (941.3) 1. Του μεγάλου βαθμού ανάμιξης των φυλών.

84:7.23 (941.4) 2. Της τεχνητής και επιφανειακής εκπαίδευσης.

84:7.24 (941.5) 3. Της ανικανότητας του παιδιού να αποκτήσει παιδεία μιμούμενο τους γονείς – οι γονείς είναι απόντες από την οικογενειακή εικόνα τον περισσότερο καιρό.

84:7.25 (941.6) Οι παλαιότερες απόψεις περί οικογενειακής πειθαρχίας ήταν βιολογικές, αναπτυσσόμενες από τη συνειδητοποίηση του ότι οι γονείς ήταν οι δημιουργοί της ύπαρξης του παιδιού. Τα προηγμένα ιδανικά της οικογενειακής ζωής οδηγούν στην ιδέα ότι το να φέρνει κανείς ένα παιδί στον κόσμο, αντί να προσφέρει ορισμένα γονικά δικαιώματα, συνεπάγεται την υπέρτατη ευθύνη της ανθρώπινης ύπαρξης.

84:7.26 (941.7) Ο πολιτισμός θεωρεί ότι οι γονείς πρέπει να αναλαμβάνουν όλα τα καθήκοντα και το παιδί να απολαμβάνει όλα τα δικαιώματα. Ο σεβασμός του παιδιού για τους γονείς δεν προκύπτει από τη γνώση της υποχρέωσης που εμπεριέχεται στη γονική αναπαραγωγή, αλλά μεγαλώνει φυσικά, ως αποτέλεσμα της φροντίδας, της παιδείας, και της στοργής που με τρυφερότητα εκδηλώνονται βοηθώντας το παιδί να νικήσει στη μάχη της ζωής. Ο πραγματικός γονιός είναι δεσμευμένος σε μια αέναη προσφορά υπηρεσίας την οποία το συνετό παιδί καταλήγει να αναγνωρίσει και να εκτιμήσει.

84:7.27 (941.8) Στην παρούσα, εκβιομηχανισμένη, αστική εποχή, ο θεσμός του γάμου εξελίσσεται βάσει των νέων οικονομικών δεδομένων. Η οικογενειακή ζωή γίνεται όλο και περισσότερο ακριβή, ενώ τα παιδιά, που κάποτε αποτελούσαν περιουσιακό στοιχείο, έχουν γίνει οικονομικό παθητικό. Ωστόσο η ασφάλεια του ίδιου του πολιτισμού επαφίεται στην αυξανόμενη επιθυμία της μιας γενεάς να επενδύσει στην ευημερία των επόμενων, μελλοντικών γενεών. Και οποιαδήποτε προσπάθεια να μετατεθεί η γονική ευθύνη στην πολιτεία, ή στην εκκλησία θα αποδειχθεί αυτοκτονική για την ευημερία και την πρόοδο του πολιτισμού.

84:7.28 (941.9) Ο γάμος, με τα παιδιά και τη συνακόλουθη οικογενειακή ζωή, ενεργοποιεί τα ανώτερα δυναμικά της ανθρώπινης φύσης και ταυτόχρονα παρέχει την ιδανική οδό για την έκφραση αυτών των ενεργοποιημένων ιδιοτήτων της ανθρώπινης προσωπικότητας. Η οικογένεια παρέχει τη βιολογική διαιώνιση του ανθρώπινου είδους. Η οικογένεια αποτελεί τη φυσική, κοινωνική κονίστρα, όπου τα ήθη της εξ αίματος αδελφότητος μπορούν να γίνουν κατανοητά από τα παιδιά που μεγαλώνουν. Η οικογένεια είναι η θεμελιακή μονάδα της αδελφότητας, όπου γονείς και παιδιά διδάσκονται τα μαθήματα εκείνα της υπομονής, του αλτρουισμού, της ανοχής και της μακροθυμίας, που είναι τόσο βασικά για την πραγμάτωση της συναδέλφωσης μεταξύ όλων των ανθρώπων.

84:7.29 (941.10) Η ανθρώπινη κοινωνία θα βελτιωνόταν πάρα πολύ αν οι πολιτισμένες φυλές επέστρεφαν γενικότερα στις πρακτικές των οικογενειακών συμβουλίων των Ανδιτών. Εκείνοι δεν διατήρησαν την πατριαρχική, ή δεσποτική μορφή της οικογενειακής εξουσίας. Ήσαν πολύ αδελφωμένοι και συνδεδεμένοι μεταξύ τους, συζητώντας ελεύθερα και ειλικρινά κάθε πρόταση και ρύθμιση οικογενειακής φύσης. Ήταν ιδανικά αδελφωμένοι σε όλη τους την οικογενειακή διοίκηση. Σε μία ιδανική οικογένεια, η αγάπη των παιδιών προς τους γονείς και των γονέων προς τα παιδιά μεγαλώνει μέσα από την αδελφική αφοσίωση.

84:7.30 (942.1) Η οικογένεια είναι ο προπάτορας της πραγματικής ηθικής, ο πρόγονος της συνειδητοποίησης της πίστης προς το καθήκον. Οι ενισχυμένες οικογενειακές σχέσεις σταθεροποιούν την προσωπικότητα και διεγείρουν την ανάπτυξή της μέσω του εξαναγκασμού της απαραίτητης προσαρμογής σε άλλες, διαφορετικές προσωπικότητες. Ακόμη περισσότερο, όμως, μια πραγματική οικογένεια – μια σωστή οικογένεια – αποκαλύπτει στους γονείς δημιουργούς την στάση του Δημιουργού προς τα παιδιά του, ενώ την ίδια στιγμή τέτοιοι πραγματικοί γονείς, παρουσιάζουν στα παιδιά τους την πρώτη από μια μακρά σειρά ανελικτικών αποκαλύψεων της αγάπης του εν Παραδείσω γονέα όλων των παιδιών του σύμπαντος.

## 8. ΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΤΗΣ ΑΥΤΟΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗΣ

84:8.1 (942.2) Η μεγάλη απειλή κατά της οικογένειας είναι η επικίνδυνη ανερχόμενη παλίρροια της ατομικής ικανοποίησης, η σύγχρονη μανία της ηδονής. Το πρώτο κίνητρο του γάμου υπήρξε οικονομικό. Η σεξουαλική έλξη ήταν δευτερεύουσα. Ο γάμος, θεμελιωμένος στην αυτοσυντήρηση, οδήγησε στην αυτο-διαιώνιση και ταυτόχρονα παρέσχε μία από τις πλέον επιθυμητές μορφές αυτοπραγμάτωσης. Είναι ο μοναδικός θεσμός της ανθρώπινης κοινωνίας που αγκαλιάζει και τα τρία μεγάλα κίνητρα της ζωής.

84:8.2 (942.3) Αρχικά, η περιουσία ήταν ο βασικός θεσμός της αυτοσυντήρησης, ενώ ο γάμος λειτουργούσε ως ο μοναδικός θεσμός της αυτο-διαιώνισης. Αν και η ικανοποίηση της ανάγκης για τροφή, διασκέδαση και χιούμορ, μαζί με την περιστασιακή σεξουαλική ικανοποίηση, αποτελούσαν μέσα αυτοπραγμάτωσης, παραμένει γεγονός ότι τα εξελισσόμενα ήθη απέτυχαν να δημιουργήσουν ένα ξεχωριστό θεσμό αυτοπραγμάτωσης. Και οφείλεται σ’ αυτήν ακριβώς την αποτυχία του να αναπτυχθούν ειδικοί τρόποι ηδονικής απόλαυσης, το ότι όλοι οι ανθρώπινοι θεσμοί είναι τόσο ολοκληρωτικά αφιερωμένοι στην αναζήτηση αυτή της ηδονής. Η συγκέντρωση περιουσίας χρησιμοποιείται για την επαύξηση κάθε μορφής αυτοπραγμάτωσης, ενώ ο γάμος συχνά θεωρείται μόνο ως μέσο απόλαυσης. Και αυτή η άνευ όρων παράδοση, αυτή η ευρύτατα διαδεδομένη μανία για ηδονή συνιστά, πλέον, την μεγαλύτερη απειλή που παρουσιάσθηκε ποτέ στον κοινωνικό, εξελικτικό θεσμό της οικογένειας, το σπίτι.

84:8.3 (942.4) Η ιώδης φυλή εισήγαγε ένα νέο και ατελώς, μόνο, κατανοηθέν χαρακτηριστικό στην εμπειρία της ανθρωπότητας – το ένστικτο της διασκέδασης μαζί με την αίσθηση του χιούμορ. Υπήρχε, ως ένα βαθμό, στους Σάνγικ και τους Ανδονίτες, αλλά οι Αδαμικοί γόνοι εξήραν την πρωτόγονη αυτή κλίση στο δυναμικό της απόλαυσης, μια νέα και δοξασμένη μορφή αυτοπραγμάτωσης. Ο βασικός τύπος αυτοπραγμάτωσης, εκτός από τον κορεσμό της πείνας, είναι η σεξουαλική ικανοποίηση, και η μορφή αυτή της αισθησιακής απόλαυσης εξυψώθηκε υπερβολικά από την ανάμιξη των Σάνγικ και των Ανδιτών.

84:8.4 (942.5) Υπάρχει πραγματικός κίνδυνος στο συνδυασμό της ανυπομονησίας, της περιέργειας, του τυχοδιωκτισμού και της εγκατάλειψης στην απόλαυση, που χαρακτηρίζουν τις μετα-Ανδιτικές φυλές. Η πείνα της ψυχής δεν μπορεί να ικανοποιηθεί με υλικές απολαύσεις. Η αγάπη για την οικογένεια και τα παιδιά δεν μεγαλώνει με την ασύνετη αναζήτηση της ηδονής. Αν και εξαντλείτε τους πόρους της τέχνης, των χρωμάτων, των ήχων, του ρυθμού, της μουσικής και του καλλωπισμού, δεν μπορείτε, απ’ αυτά, να ελπίσετε ότι θα εξάρετε την ψυχή, ή ότι θα θρέψετε το πνεύμα. Η ματαιοδοξία και η μόδα δεν μπορούν να λειτουργήσουν για την δημιουργία της οικογένειας και την καλλιέργεια των παιδιών. Η περηφάνια και η αντιπαλότητα είναι ανίσχυρες να εμπλουτίσουν τα επιβιωτικά χαρακτηριστικά των επόμενων γενεών.

84:8.5 (942.6) Οι προοδεύουσες ουράνιες υπάρξεις απολαμβάνουν, όλες, την ανάπαυση και τη λειτουργία των σκηνοθετών ανάκλησης. Κάθε προσπάθεια για την επίτευξη ωφέλιμης διασκέδασης και την ενασχόληση με εμψυχωτικό παιχνίδι είναι καλή. Ο αναζωογονητικός ύπνος, η ανάπαυση, η ψυχαγωγία, και όλες οι ενασχολήσεις που αποτρέπουν την ανία της μονοτονίας έχουν αξία. Τα ανταγωνιστικά παιγνίδια, η αφήγηση ιστοριών, ακόμη και η νοστιμιά του καλού φαγητού μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως τρόποι ατομικής ικανοποίησης. (Όταν χρησιμοποιείτε αλάτι για να νοστιμίσετε το φαγητό, σταθείτε και σκεφθείτε ότι, για σχεδόν ένα εκατομμύριο χρόνια, ο άνθρωπος δεν μπορούσε να βρει το αλάτι παρά μόνο βουτώντας την τροφή του στις στάχτες.)

84:8.6 (943.1) Ας αφήσουμε τον άνθρωπο να ευχαριστηθεί. Ας αφήσουμε την ανθρώπινη φυλή να βρει την απόλαυση με χίλιους και ένα τρόπους. Ας αφήσουμε το εξελικτικό ανθρώπινο είδος να εξερευνήσει κάθε μορφή θεμιτής αυτοπραγμάτωσης, τους καρπούς του μακροχρόνιου, ανοδικού βιολογικού αγώνα. Ο άνθρωπος έχει άξια κερδίσει μερικές από τις σημερινές του χαρές και απολαύσεις. Να κοιτάτε, όμως, καλά το στόχο του πεπρωμένου! Οι ηδονές είναι πραγματικά αυτοκτονικές αν καταφέρουν να καταστρέψουν την περιουσία, που έχει γίνει ο θεσμός της αυτο-διατήρησης. Και η αυτοπραγμάτωση έχει, πράγματι, μοιραίο τίμημα αν πρόκειται να επιφέρει την κατάρρευση του γάμου, την κατάρευση της οικογένειας και την καταστροφή του σπιτικού – το υπέρτατο εξελικτικό απόκτημα του ανθρώπου και τη μοναδική ελπίδα επιβίωσης του πολιτισμού.

84:8.7 (943.2) [Παρουσιάσθηκε από τον Αρχηγό των Σεραφείμ που σταθμεύουν στην Ουράντια.]